Nội dung chỉ mang tính tham khảo, giải trí. Trang này không phán định vận mệnh, không chấm điểm tình duyên, không dọa hạn, không bán lễ hay giải hạn, và không thay thế tư vấn chuyên môn cho quyết định quan trọng trong đời sống.

QUẢNG CÁO · LINK AFFILIATE — đọc trước khi bấm: các nút Shopee trên trang này là link affiliate của trang. Nếu bạn bấm vào và mua hàng, trang có thể nhận một khoản hoa hồng nhỏ mà bạn không phải trả thêm. Trang không ghi tên sản phẩm, tên shop hay giá cụ thể ở đây, vì sản phẩm đích của link rút gọn chưa xác minh được tên — bạn tự xem và tự quyết trên trang Shopee trước khi mua.

Mua 1 cuốn sách hoặc 1 tờ lịch dùng chung cả nhà được không: được nếu có 1 chỗ chung, cần thêm cuốn khi 2 nhà hoặc cần ghi riêng

Đáp án trong mười giây: một cuốn sách tra cứu hoặc một tờ lịch treo tường thì dùng chung cả nhà được, vì sách tra cứu không bị dùng hết sau một lần đọc, và lịch treo tường thì cả nhà cùng nhìn một tờ. Bạn chỉ cần thêm cuốn thứ hai khi một trong ba điều sau xảy ra: nhà bạn có hai nơi ở mà cuốn sách không thể ở cả hai nơi cùng lúc, mỗi người cần mang theo riêng hoặc ghi chú riêng vào cuốn của mình, hoặc hai người cần tra cùng một lúc mà không chờ nhau được. Nếu không rơi vào ba trường hợp đó, thì mua thêm cuốn thứ hai chỉ làm bạn tốn thêm một khoản mà không làm lần tra nào nhanh hơn, vì lần tra thứ hai vẫn tra bằng cùng một bảng, cùng một quy ước, chỉ khác người ngồi tra. Trang này giúp bạn phân biệt ba trường hợp cần thêm cuốn với mọi trường hợp còn lại, để bạn không mua thừa vì lo rằng mỗi người phải có một cuốn riêng, và cũng không mua thiếu rồi cả nhà phải chờ nhau hoặc tranh nhau một cuốn duy nhất.

Vì sao câu hỏi này làm người mua chần chừ, dù họ đã chọn xong loại sách hoặc loại lịch? Vì người mua hay tưởng tượng sai về cách một cuốn sách tra cứu được dùng trong nhà. Họ tưởng tượng rằng mỗi người cần một cuốn giống như mỗi người cần một đôi giày, vì giày thì người này mang rồi người kia không mang được cùng lúc. Nhưng sách tra cứu thì khác giày ở một điểm quyết định: nó không bị hao mòn theo người dùng, và nó không gắn với một người duy nhất sau khi đọc xong. Một cuốn sách tra cứu bảng Can Chi thì tra cho người thứ nhất xong vẫn nguyên vẹn để tra cho người thứ hai, và người thứ hai tra xong thì cuốn sách vẫn còn đó cho người thứ ba. Lịch treo tường thì còn rõ hơn: một tờ lịch treo ở phòng khách thì cả nhà cùng nhìn, không ai cần một tờ lịch treo tường riêng cho riêng mình chỉ để xem ngày. Sự chần chừ không đến từ việc người mua chưa chọn được loại, mà đến từ việc họ chưa phân biệt được đâu là đồ dùng chung và đâu là đồ dùng riêng. Trang sách tử vi cho người mới chọn sách nào đã giúp bạn chọn loại sách, trang chọn lịch âm 2027 đã giúp bạn chọn loại lịch, nhưng cả hai trang đó đều chưa trả lời câu hỏi về số lượng: một cuốn thì đủ cho mấy người. Trang này trả lời đúng câu hỏi về số lượng đó, và nó giả định rằng bạn đã chọn xong loại rồi, chỉ còn đang lưỡng lự ở bước đếm xem cần mua mấy cuốn.

Một điểm cần nói rõ ngay từ đầu là trang này nói về sách tra cứu và lịch, không nói về mọi loại sách nói chung. Sách tra cứu là loại sách mà bạn mở ra khi cần tra một bảng, một quy ước, một khung, rồi gấp lại, chứ không phải loại sách mà bạn đọc liền một mạch từ trang đầu tới trang cuối rồi ghi chú đầy lên lề trang. Nếu cuốn sách bạn định mua là loại đọc liền mạch và mỗi người đọc xong đều muốn ghi chú riêng vào đó, thì nó đã gần với đồ dùng riêng hơn là đồ dùng chung, và phần dưới đây sẽ xếp nó vào trường hợp cần cân nhắc cuốn thứ hai. Ngược lại, nếu cuốn sách bạn định mua là loại tra bảng, tra khung, tra ngày, thì nó là đồ dùng chung theo đúng nghĩa, và một cuốn là đủ cho cả nhà, miễn là cả nhà đều biết nó để ở đâu. Lịch cũng vậy: lịch treo tường là đồ dùng chung, lịch để bàn đặt trên bàn làm việc của một người thì đã là đồ dùng riêng của bàn đó, và lịch bỏ túi mang theo người thì rõ ràng là đồ dùng riêng. Câu hỏi đúng không phải là mua mấy cuốn, mà là cuốn bạn định mua thuộc loại dùng chung hay dùng riêng, và nhà bạn có mấy chỗ cần nó cùng lúc hay không.

Vì sao một chỗ chung lại quyết định nhiều hơn số cuốn bạn mua?

Một câu hỏi tóm tắt: mua hai cuốn thì có chắc cả nhà đều dùng được hay không? Trả lời ngắn: không, nếu cả hai cuốn đều nằm ở những chỗ mà chỉ người mua mới biết, thì mua hai cuốn vẫn không giúp người thứ hai tra được nhanh hơn. Một bài viết về cách gia đình tổ chức hồ sơ chung đã chỉ ra điểm này rất rõ: một hệ thống chung chỉ có ích khi mọi người đều biết nhìn vào đâu trước tiên, và bài viết đó đưa ra một phép thử đơn giản là mời một người lớn khác trong nhà tìm thử một giấy tờ mà không cần gọi hỏi người thường giữ giấy tờ, nếu người đó tìm được trong khoảng một phút thì hệ thống đó mới gọi là dùng chung được, còn nếu không tìm được thì hệ thống đó vẫn đang phụ thuộc vào trí nhớ của một người duy nhất. Bài viết đó nói về hồ sơ gia đình nói chung, không nói về sách tử vi, nhưng nguyên tắc của nó áp dụng nguyên vẹn cho một cuốn sách dùng chung: nếu chỉ người mua mới biết cuốn sách để ở đâu, thì cuốn sách đó chưa phải là đồ dùng chung, dù người mua có mua hai cuốn hay ba cuốn đi nữa, vì người thứ hai vẫn phải hỏi người mua trước khi tra. Ngược lại, nếu cuốn sách có một chỗ cố định mà cả nhà đều biết, ví dụ kệ sách phòng khách hoặc bàn giữa nhà, thì một cuốn duy nhất đã đủ, vì người thứ hai không cần hỏi ai mà vẫn lấy được sách để tra.

Điểm này giải thích vì sao nhiều nhà mua thừa mà vẫn thấy bất tiện, và nhiều nhà mua đúng một cuốn mà vẫn thấy đủ. Nhà mua thừa thường mua thêm cuốn thứ hai để giải quyết một vấn đề mà thực ra không phải là vấn đề số lượng: vấn đề của họ là cuốn thứ nhất không có chỗ cố định, nên mỗi lần cần tra thì cả nhà lại phải đi tìm, và họ tưởng rằng mua thêm một cuốn thì sẽ bớt phải tìm. Nhưng mua thêm cuốn thứ hai mà vẫn không có chỗ cố định thì chỉ làm số chỗ phải tìm tăng từ một lên hai, chứ không làm lần tra nào nhanh hơn. Nhà mua đúng một cuốn mà vẫn đủ thường làm ngược lại: họ chọn một chỗ cố định ngay từ ngày đầu tiên mang sách về, nói cho cả nhà biết chỗ đó, và từ đó về sau thì ai cần tra cũng biết đi tới chỗ đó mà lấy, không cần hỏi người mua. Trang này vì vậy không bắt đầu từ câu hỏi mua mấy cuốn, mà bắt đầu từ câu hỏi cuốn sách sẽ để ở đâu, vì chỗ để mới là thứ quyết định một cuốn có thực sự dùng chung được hay không, còn số cuốn chỉ là hệ quả của số chỗ cần nó cùng lúc. Nếu nhà bạn chỉ có một chỗ cần nó, thì một cuốn là đủ. Nếu nhà bạn có hai chỗ cần nó cùng lúc, ví dụ hai căn nhà hoặc hai bàn làm việc ở hai phòng khác nhau mà người ở mỗi phòng đều cần tra trong cùng một buổi, thì đó mới là lúc cần tính tới cuốn thứ hai.

Một hệ quả thực tế của nguyên tắc một chỗ chung là bạn nên quyết định chỗ để trước khi quyết định số lượng, chứ không nên quyết định số lượng trước rồi mới nghĩ tới chỗ để. Cách làm đúng là: chọn một chỗ cố định trong nhà, nói cho cả nhà biết, thử mời một người khác trong nhà tìm cuốn sách mà không cần bạn chỉ, và nếu người đó tìm được trong khoảng một phút thì bạn đã có một hệ thống dùng chung thật sự, chỉ cần một cuốn. Nếu người đó không tìm được, thì việc cần làm không phải là mua thêm cuốn, mà là đổi chỗ để thành một chỗ dễ thấy hơn, hoặc ghi chú rõ hơn, rồi thử lại. Chỉ khi chỗ để đã rõ ràng mà vẫn còn một nhu cầu không giải quyết được bằng một cuốn, ví dụ người ở nhà thứ hai cũng cần tra mà không thể chạy sang nhà thứ nhất mỗi lần cần tra, thì bạn mới tính tới cuốn thứ hai. Thứ tự này quan trọng vì nó ngăn bạn dùng tiền để giải quyết một vấn đề mà thực ra chỉ cần một quyết định về chỗ để là giải quyết được, và nó cũng ngăn bạn mua thiếu trong trường hợp mà một cuốn thật sự không đủ, vì bạn đã thử hệ thống một cuốn trước rồi mới kết luận là cần thêm.

Bảng đối chiếu thật: ba người trong một nhà tra chung một cuốn, kết quả vẫn khác nhau theo từng người

Một câu hỏi tóm tắt: tra chung một cuốn thì kết quả của ba người có bị lẫn vào nhau hay không? Trả lời ngắn: không, vì cuốn sách chỉ cung cấp bảng tra và quy ước, còn kết quả thì tính từ ngày sinh của từng người, nên ba người tra chung một cuốn vẫn ra ba kết quả khác nhau, mỗi kết quả thuộc về đúng người đã tra. Bảng dưới đây chứng minh điều đó bằng code thật của chính trang này, với ba ngày sinh khác nhau trong cùng một câu chuyện gia đình: một người sinh ngày 15/06/2000, một người sinh ngày 20/01/1990, và một người sinh ngày 15/02/1990. Ba người này đều tra bằng cùng một bảng 60 Hoa Giáp và cùng một quy tắc tính số chủ đạo, nhưng vì ngày sinh của họ khác nhau, và hai ngày trong năm 1990 còn nằm ở hai phía của mốc Tết 27/01/1990, nên kết quả của họ khác nhau ở mọi dòng. Bảng này không phải là bảng minh họa do trang này tự bịa ra, mà là kết quả chạy bằng đúng các hàm tính năm âm, Can Chi, nạp âm và số chủ đạo trong code của trang này, để bạn thấy rõ rằng dùng chung một cuốn không làm kết quả của người này dính sang người kia.

Bảng này đáng đọc kỹ vì nó gỡ bỏ một nỗi lo mà người mua hay có nhưng ít khi nói ra: họ lo rằng tra chung một cuốn thì kết quả của người này sẽ ảnh hưởng tới kết quả của người kia, giống như dùng chung một tài khoản thì dữ liệu của người này sẽ lẫn sang người kia. Nhưng sách tra cứu thì không hoạt động như tài khoản, vì nó không lưu kết quả của ai cả, nó chỉ lưu bảng tra. Mỗi lần tra là một lần tra mới, tính từ ngày sinh được nhập hoặc được tra trong lần đó, và lần tra trước không để lại dấu vết gì trong cuốn sách để làm lệch lần tra sau, trừ khi người tra trước ghi chú tay lên trang sách. Vì vậy, ba người trong bảng trên tra chung một cuốn mà vẫn ra ba kết quả riêng biệt, và người thứ ba tra sau cùng cũng không bị ảnh hưởng gì bởi việc người thứ nhất và người thứ hai đã tra trước đó. Điều duy nhất có thể làm lẫn kết quả là ghi chú tay: nếu người thứ nhất ghi ngày sinh của mình lên lề trang bảng tra, rồi người thứ hai đọc nhầm ghi chú đó thành ngày sinh của mình, thì kết quả mới bị lẫn, nhưng lỗi đó không phải do dùng chung cuốn sách, mà do ghi chú không ghi rõ là của ai. Cách ngăn lỗi này rất đơn giản, và trang này sẽ nói ở phần cách dùng chung: mỗi người ghi chú vào giấy riêng của mình, hoặc ghi chú kèm tên người, chứ không ghi một con số trơ trọi lên lề sách chung.

Một lưu ý quan trọng về bảng này là nó không nói ba ngày sinh trên là ngày sinh của một gia đình cụ thể nào, vì trang này không biết và cũng không có cách nào biết được ngày sinh của gia đình bạn. Ba ngày này chỉ là ba ví dụ minh họa cho cơ chế tính toán, và bạn không nên lấy chúng để suy ra ngày sinh của chính mình hay của người thân mình. Điều mà bảng này làm được, và cũng là điều duy nhất nó nên làm, là cho bạn thấy cơ chế: cùng một bảng tra, cùng một quy tắc, mà ba ngày sinh khác nhau thì cho ra ba kết quả khác nhau. Nếu bạn tra cho người thân bằng ngày sinh của người đó, theo đúng nguyên tắc mà trang tra tử vi cho người thân cần những gì đã nói là nhập ngày của người đó chứ không nhập ngày của mình, thì kết quả bạn tra được sẽ thuộc về người đó, dù bạn tra bằng cuốn sách mà cả nhà vẫn dùng chung. Dùng chung cuốn sách không làm mất tính riêng của từng kết quả, vì tính riêng đó nằm ở ngày sinh, không nằm ở cuốn sách.

Khi nào một cuốn là đủ: bốn trường hợp dùng chung thật sự

Một câu hỏi tóm tắt: nhà như thế nào thì một cuốn là đủ, không cần tính thêm? Trả lời ngắn: nhà chỉ có một nơi ở, mọi người đều tra tại nhà, không ai cần mang sách theo người, và không ai cần ghi chú riêng lên cuốn sách, thì một cuốn là đủ. Bốn trường hợp dưới đây đều thỏa mãn điều kiện đó, và nếu nhà bạn thuộc một trong bốn trường hợp này thì bạn có thể dừng việc đếm số lượng tại đây, bấm mua một cuốn, rồi dành thời gian còn lại cho việc chọn chỗ để chung thay vì cân nhắc thêm cuốn thứ hai.

Trường hợp thứ nhất: cả nhà đều tra tại nhà, vào những lúc khác nhau. Đây là trường hợp phổ biến nhất, và cũng là trường hợp mà một cuốn sách phát huy đúng bản chất đồ dùng chung của nó. Người thứ nhất tra buổi sáng, người thứ hai tra buổi chiều, người thứ ba tra buổi tối, thì cuốn sách không bao giờ bị hai người cần cùng một lúc, và một cuốn là đủ cho cả ba lần tra. Trang tra lần hai như thế nào đã nói về việc tra tiếp người thứ hai trên cùng một công cụ, và nguyên tắc đó cũng đúng với sách giấy: tra xong người thứ nhất thì gấp sách lại, tra tiếp người thứ hai thì mở sách ra lại, không có gì trong lần tra trước làm vướng lần tra sau. Nếu nhà bạn thuộc trường hợp này thì đừng mua thêm cuốn chỉ vì nhà có ba người, vì số người không phải là số cuốn, số lần cần cùng lúc mới là số cuốn. Ba người tra vào ba lúc khác nhau thì chỉ cần một cuốn, giống như ba người uống nước vào ba lúc khác nhau thì chỉ cần một cái ly chung trong nhà cũng đủ, dù mỗi người uống đều dùng ly đó.

Trường hợp thứ hai: lịch treo tường ở chỗ chung của nhà. Lịch treo tường là đồ dùng chung rõ ràng nhất trong mọi loại lịch, vì nó được treo ở một chỗ mà cả nhà đều đi qua, ví dụ phòng khách, bếp, hoặc hành lang, và ai cần xem ngày thì nhìn lên tờ lịch đó, không cần một tờ lịch riêng cho riêng mình. Một tờ lịch treo tường thì cả nhà cùng xem được ngày âm, ngày dương, và các ghi chú chung của nhà, và việc treo thêm một tờ lịch treo tường thứ hai ngay cạnh tờ thứ nhất không làm ai xem nhanh hơn, mà chỉ làm tường thêm chật. Nếu bạn định mua lịch treo tường thì một tờ là đủ cho cả nhà, trừ khi nhà bạn có hai tầng hoặc hai khu vực sinh hoạt tách biệt mà người ở mỗi khu vực đều cần nhìn lịch mà không muốn đi sang khu vực kia. Trang lịch Tết làm quà chọn theo người nhận đã nói về việc chọn lịch cho từng người nhận, và trường hợp đó khác với trường hợp này: lịch làm quà thì mỗi người nhận là một nhà khác nhau, nên mỗi người nhận cần một tờ riêng, còn lịch treo trong chính nhà bạn thì một tờ là đủ cho cả nhà bạn.

Trường hợp thứ ba: một người tra chính, những người còn lại chỉ xem kết quả. Trong nhiều nhà thì chỉ có một người thực sự ngồi tra bảng, còn những người còn lại chỉ cần biết kết quả của mình, ví dụ biết mình thuộc Can Chi nào, mệnh nào, số chủ đạo nào, rồi đọc tiếp bài khung tương ứng trên web hoặc trong sách. Trường hợp này thì một cuốn là đủ một cách hiển nhiên, vì chỉ có một người cầm sách, những người còn lại không cần cầm sách cùng lúc, và họ cũng không cần một cuốn riêng chỉ để xem kết quả của mình. Cách làm gọn nhất cho trường hợp này là người tra chính tra xong cho từng người thì ghi kết quả của từng người vào giấy riêng của người đó, hoặc lưu link kết quả trên công cụ của trang này theo cách mà trang giữ lại kết quả tra cứu như thế nào đã hướng dẫn, rồi đưa giấy hoặc link đó cho từng người, thay vì mua thêm cuốn cho mỗi người chỉ để họ xem lại kết quả của mình. Mua thêm cuốn trong trường hợp này thì giống như mua thêm một cái cân chỉ để mỗi người xem lại cân nặng của mình, trong khi cân nặng đã được ghi lại rồi thì không cần cân lại bằng một cái cân riêng.

Trường hợp thứ tư: sách chỉ dùng để đối chiếu khi có thắc mắc, không dùng hằng ngày. Có những cuốn sách tra cứu mà nhà bạn chỉ mở ra vài lần trong năm, ví dụ khi có người hỏi về một năm âm nào đó, khi cần đối chiếu một ngày gần Tết, hoặc khi đọc một bài khung trên web mà muốn kiểm tra lại bảng tra cho chắc. Những cuốn sách đó thì một cuốn là đủ một cách chắc chắn, vì tần suất dùng thấp tới mức hai người cùng cần nó trong cùng một buổi là chuyện hiếm, và ngay cả khi chuyện hiếm đó xảy ra thì một người chờ vài phút cũng không làm mất gì. Nếu sách của bạn thuộc loại này thì đừng mua thêm cuốn chỉ vì lo rằng một ngày nào đó hai người sẽ cần cùng lúc, vì ngày đó có thể không bao giờ tới, và cuốn thứ hai sẽ nằm im trên kệ trong khi cuốn thứ nhất vẫn đang phục vụ tốt. Trang ngân sách ít thì mua trước cái gì đã nói về việc đừng mua thừa khi ngân sách chỉ đủ một thứ, và trường hợp này là một ví dụ rõ ràng của việc mua thừa: mua thêm một cuốn chỉ để phòng một tình huống hiếm mà một cuốn đã xử lý được bằng cách chờ vài phút.

Khi nào cần thêm cuốn thứ hai: năm dấu hiệu, gặp một dấu hiệu là tính thêm

Một câu hỏi tóm tắt: dấu hiệu nào cho thấy một cuốn thật sự không đủ? Trả lời ngắn: gặp một trong năm dấu hiệu dưới đây thì bạn nên tính tới cuốn thứ hai, còn không gặp dấu hiệu nào thì một cuốn là đủ. Năm dấu hiệu này không xếp theo thứ tự quan trọng, mà xếp theo thứ tự dễ nhận biết, và bạn chỉ cần gặp một dấu hiệu là đã có lý do để mua thêm, không cần gặp đủ cả năm. Trang này cố tình liệt kê dấu hiệu thay vì liệt kê số người trong nhà, vì số người không quyết định số cuốn, mà dấu hiệu về cách dùng mới quyết định số cuốn.

Dấu hiệu thứ nhất: nhà có hai nơi ở. Nếu gia đình bạn sống ở hai nơi, ví dụ nhà chính và nhà của ông bà mà bạn thường xuyên ở lại, hoặc hai vợ chồng làm việc ở hai thành phố khác nhau và mỗi người cần tra tại nơi mình ở, thì một cuốn sách không thể ở cả hai nơi cùng lúc. Bạn có thể mang cuốn sách đi lại giữa hai nơi, nhưng mỗi lần mang đi thì nơi còn lại lại không có sách để tra, và việc mang đi mang lại cũng làm sách nhanh hỏng hơn. Trường hợp này thì cuốn thứ hai không phải là mua thừa, mà là mua cho nơi ở thứ hai, giống như mỗi nơi ở cần một bộ chìa khóa riêng chứ không thể dùng chung một bộ chìa khóa mà cứ mang đi mang lại. Cách tính đúng cho trường hợp này là đếm số nơi ở thường xuyên cần tra, không đếm số người, và mua đúng số nơi đó. Nếu bạn chỉ thỉnh thoảng mới ghé nơi ở thứ hai và không cần tra tại đó, thì nơi đó không tính, và một cuốn vẫn đủ.

Dấu hiệu thứ hai: mỗi người cần mang theo riêng. Nếu một người trong nhà cần mang sách hoặc lịch theo người, ví dụ mang lịch bỏ túi đi làm để xem ngày khi cần, hoặc mang sách tra cứu theo khi đi xa, thì cuốn mang theo đó đã trở thành đồ dùng riêng của người đó trong suốt thời gian mang theo, và nhà sẽ không còn cuốn nào để tra trong thời gian đó. Trường hợp này thì cần thêm một cuốn để ở nhà cho những người còn lại, hoặc cần chấp nhận rằng trong thời gian người kia mang sách đi thì nhà không tra được. Lịch để bàn cũng thuộc dấu hiệu này: lịch để bàn đặt trên bàn làm việc của một người thì đã là đồ của bàn đó, và người ở bàn khác muốn xem thì phải đi sang bàn đó, nên mỗi bàn cần tra thường xuyên thì mỗi bàn cần một cuốn riêng. Cách phân biệt dấu hiệu này với trường hợp dùng chung là hỏi xem cuốn sách có thường xuyên rời khỏi chỗ chung hay không, nếu có thì nó đã không còn là đồ dùng chung nữa, dù lúc mua bạn định cho nó là đồ dùng chung.

Dấu hiệu thứ ba: mỗi người cần ghi chú riêng lên cuốn của mình. Nếu mỗi người trong nhà đều muốn ghi chú lên sách, ví dụ ghi ngày sinh của mình, ghi kết quả tra của mình, ghi những trang mình hay mở, hoặc ghi những ghi chú riêng tư mà không muốn người khác đọc, thì dùng chung một cuốn sẽ làm các ghi chú đó chồng lên nhau và gây nhầm lẫn, giống như bảng đối chiếu ở phần trên đã cảnh báo về việc ghi một con số trơ trọi lên lề sách chung. Trường hợp này thì mỗi người cần một cuốn riêng để ghi chú thoải mái mà không sợ người khác đọc nhầm hoặc ghi đè. Cách làm khác, rẻ hơn, là giữ cuốn sách chung không ghi chú gì cả, và mỗi người ghi chú vào giấy riêng của mình, thì một cuốn vẫn đủ. Nhưng nếu bạn biết rõ rằng những người trong nhà đều thích ghi trực tiếp lên sách và sẽ không chịu ghi ra giấy riêng, thì đừng cố ép họ dùng chung một cuốn, vì ép dùng chung sẽ làm cuốn sách chung nhanh chóng trở thành một mớ ghi chú chồng chéo mà không ai đọc được nữa. Mua thêm cuốn trong trường hợp này là mua cho thói quen ghi chú, không phải mua cho số người.

Dấu hiệu thứ tư: hai người thường xuyên cần tra cùng một lúc. Nếu hai người trong nhà thường xuyên ngồi tra cùng nhau vào cùng một buổi, ví dụ hai vợ chồng cùng ngồi đối chiếu ngày sinh của hai con, hoặc hai người cùng làm một việc mà mỗi người cần tra một bảng khác nhau trong cùng một cuốn, thì một cuốn sẽ làm một người phải chờ người kia lật xong trang mình cần rồi mới tới lượt mình, và việc chờ đó lặp lại nhiều lần sẽ làm cả hai đều khó chịu. Trường hợp này thì cuốn thứ hai giúp hai người tra song song mà không phải chờ nhau, và thời gian tiết kiệm được mới là lý do mua thêm, chứ không phải số người. Cách kiểm tra dấu hiệu này là nhìn lại vài lần tra gần nhất của nhà bạn: nếu những lần đó đều là một người tra xong rồi người kia mới tra, thì một cuốn vẫn đủ, còn nếu những lần đó đều là hai người ngồi cùng bàn và cùng cần sách cùng lúc, thì đó là dấu hiệu cần thêm. Đừng mua thêm cuốn chỉ vì tưởng tượng rằng một ngày nào đó hai người sẽ cần cùng lúc, mà hãy mua khi chuyện cùng lúc đó đã xảy ra vài lần và việc chờ đã làm bạn khó chịu thật sự.

Dấu hiệu thứ năm: lịch dùng cho hai mục đích không thể chung một tờ. Lịch treo tường chung của nhà thì ghi những việc chung của nhà, ví dụ ngày giỗ, ngày họp gia đình, ngày đi chung, còn lịch của một người thì ghi những việc riêng của người đó, ví dụ lịch làm việc, lịch học, lịch hẹn riêng. Nếu bạn cố ghi cả việc chung và việc riêng lên cùng một tờ lịch treo tường, thì tờ lịch đó sẽ nhanh chóng trở nên rối, và người khác nhìn vào sẽ không biết việc nào là việc chung, việc nào là việc riêng. Trường hợp này thì cần tách ra: một tờ lịch chung cho việc chung, và mỗi người có lịch riêng cho việc riêng của mình, hoặc lịch riêng chỉ ghi việc riêng mà không treo ở chỗ chung. Trang mua cả sách và lịch cùng lúc hay mua riêng đã nói về việc đừng tính số món trong gói mà hãy tính món định dùng, và dấu hiệu này cũng vậy: đừng tính số tờ lịch, mà hãy tính số mục đích, mỗi mục đích cần một tờ riêng thì mua đúng số mục đích đó. Nếu nhà bạn chỉ có việc chung thì một tờ là đủ, còn nếu nhà bạn có cả việc chung và việc riêng mà không muốn lẫn nhau thì mới cần thêm.

Ba câu hỏi chọn số lượng, trả lời xong là biết mua mấy cuốn

Một câu hỏi tóm tắt: có quy tắc nào chọn nhanh số lượng mà không cần đọc hết năm dấu hiệu hay không? Trả lời ngắn: có, trả lời ba câu hỏi dưới đây theo thứ tự, câu nào trả lời được trước thì dừng ở câu đó, đừng trả lời cả ba rồi lại phân vân. Ba câu hỏi này xếp theo thứ tự từ dễ tới khó, và chúng giúp bạn đi từ số nơi ở tới thói quen dùng, rồi tới nhu cầu cùng lúc, mà không cần đếm số người trong nhà. Trang này cố tình không đưa ra một đáp án chung kiểu như nhà ba người thì mua hai cuốn, vì đáp án chung đó sẽ sai với một nửa số nhà đọc trang này: nhà ba người mà chỉ tra tại nhà vào những lúc khác nhau thì một cuốn là đủ, còn nhà hai người mà ở hai nơi khác nhau thì đã cần hai cuốn rồi.

Câu hỏi thứ nhất: sách hoặc lịch này sẽ nằm ở mấy nơi thường xuyên cần tra? Nếu câu trả lời là một nơi, ví dụ chỉ ở nhà chính, thì bạn đã chọn xong số lượng cho nơi đó là một cuốn, và bạn chỉ cần kiểm tra thêm xem có ai thường xuyên mang nó đi khỏi nơi đó hay không. Nếu câu trả lời là hai nơi, ví dụ nhà chính và nhà ông bà, thì bạn đã chọn xong số lượng là hai cuốn, mỗi nơi một cuốn, và bạn không cần đọc tiếp hai câu hỏi sau, vì số nơi đã quyết định số cuốn. Câu hỏi này quan trọng nhất vì nó là câu hỏi duy nhất mà câu trả lời không thể thay đổi bằng cách sắp xếp lại thói quen: bạn có thể đổi chỗ để, đổi cách ghi chú, đổi giờ tra để khỏi trùng nhau, nhưng bạn không thể làm một cuốn sách ở cả hai nơi cùng lúc. Vì vậy, hãy trả lời câu hỏi này trước tiên, và trả lời một cách thật thà: nơi nào mà bạn chỉ ghé thỉnh thoảng và không cần tra tại đó thì không tính, chỉ tính nơi nào mà bạn thường xuyên ở lại và thường xuyên cần tra tại đó.

Câu hỏi thứ hai, chỉ dùng khi câu thứ nhất trả lời là một nơi: có ai trong nhà cần mang theo riêng hoặc ghi chú riêng lên cuốn của mình hay không? Nếu không có ai như vậy, thì một cuốn là đủ, và bạn có thể dừng lại tại đây. Nếu có một người như vậy, thì người đó cần một cuốn riêng cho riêng mình, và nhà cần thêm một cuốn để ở chỗ chung cho những người còn lại, tổng cộng là hai cuốn. Nếu có hai người như vậy, thì mỗi người đó cần một cuốn riêng, cộng thêm một cuốn chung cho những người còn lại nếu những người còn lại vẫn cần tra, và tổng số sẽ là ba cuốn, nhưng trường hợp này hiếm, vì thường thì chỉ có một người trong nhà có thói quen mang theo hoặc ghi chú riêng, còn những người còn lại chỉ cần tra chung. Câu hỏi này giúp bạn tránh mua thừa cho những người chỉ cần xem kết quả, vì những người đó không cần cuốn riêng, họ chỉ cần giấy ghi kết quả hoặc link kết quả, như phần bốn trường hợp dùng chung đã nói.

Câu hỏi thứ ba, chỉ dùng khi hai câu trên đều chưa cho ra nhu cầu thêm cuốn: hai người trong nhà có thường xuyên cần tra cùng một lúc hay không? Nếu không, thì một cuốn là đủ, và bạn có thể dừng lại tại đây với sự chắc chắn rằng mình không mua thiếu. Nếu có, và việc chờ nhau đã xảy ra vài lần và làm cả hai khó chịu thật sự, thì mua thêm một cuốn để hai người tra song song, và tổng số là hai cuốn. Nếu việc cùng lúc đó chỉ mới xảy ra một lần và lần đó việc chờ chỉ mất vài phút, thì đừng vội mua thêm, mà hãy thử sắp xếp lại giờ tra trước, ví dụ một người tra trước rồi ghi kết quả ra giấy, người kia tra sau bằng giấy ghi đó mà không cần chờ sách, và nếu cách đó giải quyết được thì một cuốn vẫn đủ. Ba câu hỏi này có một điểm chung là chúng đều bắt đầu từ cách nhà bạn thực sự dùng sách, chứ không bắt đầu từ số người trong nhà, vì số người không quyết định số cuốn, mà cách dùng mới quyết định số cuốn.

Cách dùng chung một cuốn cho khỏi lẫn: một chỗ, một phép thử, ghi chú riêng từng người

Một câu hỏi tóm tắt: đã quyết mua một cuốn rồi thì làm sao để cả nhà dùng chung mà không lẫn kết quả của nhau? Trả lời ngắn: chọn một chỗ cố định, thử mời một người khác tìm sách mà không cần bạn chỉ, và mỗi người ghi chú vào giấy riêng của mình chứ không ghi lên sách chung. Ba việc này nghe đơn giản, nhưng chính chúng mới là thứ biến một cuốn sách từ đồ của người mua thành đồ dùng chung của cả nhà, và chúng cũng là ba việc mà bài viết về hồ sơ chung đã nhấn mạnh: một chỗ chung để mọi người biết nhìn vào đâu trước tiên, một phép thử để kiểm tra xem người khác có tìm được mà không cần hỏi hay không, và một cách ghi chú mà người khác vẫn hiểu được sau vài tuần. Nếu bạn bỏ qua ba việc này mà chỉ mua một cuốn rồi để đâu đó trong nhà, thì cuốn sách đó vẫn là đồ của bạn, chứ chưa phải là đồ dùng chung, và người thứ hai vẫn phải hỏi bạn mỗi lần cần tra.

Việc thứ nhất là chọn một chỗ cố định và nói cho cả nhà biết. Chỗ cố định không cần phải là một chỗ sang trọng, nó chỉ cần là một chỗ mà cả nhà đều đi qua và đều nhớ, ví dụ kệ sách phòng khách, bàn giữa nhà, hoặc ngăn kéo bàn ăn mà nhà bạn vẫn để những đồ dùng chung khác. Điều quan trọng không phải là chỗ đó đẹp hay không, mà là chỗ đó không đổi: hôm nay sách ở kệ phòng khách thì ngày mai sách vẫn ở kệ phòng khách, chứ không phải hôm nay ở kệ phòng khách, ngày mai ở phòng ngủ, ngày kia ở bàn làm việc, vì mỗi lần đổi chỗ là một lần cả nhà phải học lại chỗ mới. Sau khi chọn chỗ, bạn nên nói thẳng cho cả nhà biết bằng một câu đơn giản, ví dụ cuốn sách tra cứu để ở kệ phòng khách, ai cần thì ra đó lấy, tra xong thì để lại đúng chỗ đó, và bạn nên nhắc lại câu đó một lần nữa sau vài ngày, vì người ta thường quên chỗ của đồ dùng chung trong tuần đầu tiên. Nếu nhà bạn có trẻ nhỏ thì chỗ cố định nên là chỗ mà trẻ không với tới để làm rách sách, nhưng vẫn là chỗ mà người lớn trong nhà đều biết, chứ không nên giấu sách vào một chỗ kín mà chỉ người mua mới biết, vì giấu kín thì sách không còn là đồ dùng chung nữa.

Việc thứ hai là phép thử một phút, và đây là việc mà nhiều nhà bỏ qua nhất dù nó là việc quan trọng nhất. Cách làm phép thử rất đơn giản: mời một người lớn khác trong nhà, không phải người mua, đi tìm cuốn sách mà không cần bạn chỉ đường, và xem người đó có tìm được trong khoảng một phút hay không. Nếu người đó tìm được thì hệ thống dùng chung của bạn đã đạt, vì người đó đã chứng minh rằng mình có thể tự lấy sách mà không cần hỏi bạn. Nếu người đó không tìm được thì bạn đừng vội kết luận rằng người đó kém, mà hãy kết luận rằng chỗ để của bạn chưa đủ rõ, và bạn cần đổi chỗ để thành một chỗ dễ thấy hơn, hoặc nói rõ hơn, rồi thử lại. Phép thử này nên làm ngay trong tuần đầu tiên mang sách về, khi hệ thống còn nhỏ và còn dễ sửa, chứ không nên để tới khi cả nhà đã quen với việc hỏi bạn mỗi lần cần tra, vì khi đó việc hỏi bạn đã trở thành thói quen và rất khó sửa. Bài viết về hồ sơ chung đã nói rõ rằng phép thử này nên làm khi hệ thống còn nhỏ, vì khi hệ thống còn nhỏ thì việc đổi chỗ hoặc đổi tên còn rẻ, còn khi hệ thống đã lớn thì việc đổi sẽ tốn nhiều công sức hơn rất nhiều.

Việc thứ ba là mỗi người ghi chú vào giấy riêng của mình, chứ không ghi lên sách chung. Giấy riêng ở đây có thể là một tờ giấy nhỏ kẹp vào sách, một cuốn sổ tay riêng của từng người, hoặc một link kết quả trên công cụ của trang này mà từng người lưu riêng, như trang giữ lại kết quả tra cứu như thế nào đã hướng dẫn. Điều quan trọng là trên giấy riêng đó phải ghi rõ kết quả đó thuộc người nào, ngày sinh nào, và tra vào lúc nào, để vài tuần sau mở ra vẫn biết kết quả đó là của ai. Nếu bạn ghi chú lên sách chung thì bạn nên ghi kèm tên người, ví dụ ghi rằng kết quả này là của người sinh ngày 15/06/2000, chứ đừng ghi một con số trơ trọi mà không ghi tên, vì vài tuần sau chính bạn cũng không nhớ con số đó là của ai. Và nếu nhà bạn có nhiều người cùng tra thì mỗi người nên có một tờ giấy riêng, chứ đừng ghi tất cả kết quả của mọi người lên cùng một tờ giấy chung mà không phân biệt rõ từng người, vì tờ giấy chung đó sẽ nhanh chóng trở nên rối giống như một cuốn sách chung bị ghi chú chồng chéo. Ba việc này, một chỗ, một phép thử, ghi chú riêng từng người, là toàn bộ bí quyết để một cuốn sách thực sự dùng chung được, và chúng không tốn thêm tiền, chỉ tốn một chút thời gian trong tuần đầu tiên.

Ba trường hợp quyết thẳng, và ba dấu hiệu nên dừng lại

Ba trường hợp quyết thẳng: thứ nhất, nhà bạn chỉ có một nơi ở, mọi người đều tra tại nhà vào những lúc khác nhau, không ai mang theo riêng hay ghi chú riêng, thì mua một cuốn, chọn một chỗ cố định, làm phép thử một phút, rồi đi tiếp tới trang sách và lịch tham khảo nếu bạn vẫn chưa chọn xong loại, hoặc tới trang kiểm tra 7 điểm trước khi đặt hàng nếu bạn đã chọn xong loại và chỉ còn bước kiểm tra trước khi bấm. Thứ hai, nhà bạn có hai nơi ở thường xuyên cần tra, thì mua hai cuốn, mỗi nơi một cuốn, mỗi cuốn đều có một chỗ cố định riêng tại nơi đó, và đừng mang cuốn này sang nơi kia chỉ vì tiện tay, vì mang đi sẽ làm nơi còn lại không có sách để tra. Thứ ba, nhà bạn có một người cần mang theo riêng hoặc ghi chú riêng, thì mua hai cuốn, một cuốn riêng cho người đó và một cuốn chung để ở chỗ chung cho những người còn lại, và nói rõ với người đó rằng cuốn riêng là của người đó, còn cuốn chung thì tra xong phải để lại đúng chỗ chung. Ba trường hợp này bao quát hầu hết lý do người ta mở trang này, và mỗi trường hợp đều có một số lượng để mua và một việc để làm tiếp theo, không để bạn đứng giữa một cuốn và hai cuốn mà không biết chọn số nào.

Ba dấu hiệu nên dừng lại: thứ nhất, bạn đang định mua thêm cuốn chỉ vì nhà có nhiều người, dù không ai trong nhà gặp năm dấu hiệu cần thêm cuốn, thì dừng lại và thử hệ thống một cuốn trước, vì mua thêm cuốn trong trường hợp này chỉ làm bạn tốn thêm một khoản mà không làm lần tra nào nhanh hơn. Thứ hai, bạn đang định mua một cuốn cho cả nhà nhưng lại định giấu nó vào một chỗ kín mà chỉ bạn mới biết, hoặc định ghi chú riêng của mình lên sách chung mà không ghi tên, thì dừng lại và chọn một chỗ chung rõ ràng cùng cách ghi chú riêng từng người trước, vì mua sách mà không có hệ thống dùng chung thì sách đó vẫn là đồ của riêng bạn, dù bạn mua với ý định cho cả nhà dùng. Thứ ba, bạn đang định dùng kết quả tra chung, dù là của mình hay của người thân, để quyết một việc quan trọng trong đời sống, thì dừng lại, vì trang này đã nói rõ ngay từ đầu là nội dung chỉ để đọc vui, không phán định vận mệnh, không chấm điểm tình duyên, không dọa hạn, và không thay thế tư vấn chuyên môn cho quyết định quan trọng. Dừng lại ở ba dấu hiệu này không làm bạn chậm đi, mà làm bạn khỏi mua thừa, khỏi mua thiếu, và khỏi dùng kết quả tra cứu sai chỗ.

Cuối cùng, trang này muốn bạn nhớ một câu duy nhất khi rời khỏi trang này: số cuốn bạn cần không bằng số người trong nhà, mà bằng số nơi thường xuyên cần tra cộng với số người cần mang theo riêng hoặc ghi chú riêng, và nếu hai con số đó đều là một hoặc không thì một cuốn là đủ. Đếm số nơi, đếm số người cần riêng, rồi mới đếm số cuốn, thì bạn sẽ không mua thừa vì lo rằng mỗi người phải có một cuốn riêng, và cũng không mua thiếu rồi cả nhà phải chờ nhau hoặc tranh nhau một cuốn duy nhất. Nếu bạn đã đếm xong và biết mình cần một cuốn, thì đường đi ngắn nhất là quay lại công cụ trang chủ để tra thử ngày sinh của từng người trong nhà, rồi sang trang sách và lịch tham khảo nếu bạn đã biết mình muốn chọn sách hay lịch, hoặc sang trang kiểm tra 7 điểm trước khi đặt hàng nếu bạn đã chọn xong loại và chỉ còn bước kiểm tra trước khi bấm.

Đọc tiếp: trang chủ — tra Can Chi và số chủ đạo · sách và lịch tham khảo · sách cho người mới chọn sách nào · chọn lịch âm 2027 · lịch làm quà theo người nhận · mua cả sách và lịch cùng lúc hay mua riêng · ngân sách ít thì mua trước cái gì · tra cho người thân cần những gì · tra lần hai như thế nào · giữ lại kết quả tra cứu · đọc kết quả tra cứu · kiểm tra 7 điểm trước khi đặt hàng.

Nội dung chỉ mang tính tham khảo, giải trí. Trang không phán định vận mệnh, không chấm điểm tình duyên, không dọa hạn, không bán lễ hay giải hạn.